Khi viết các bài viết này, tôi biết đây là một dạng bài viết không hợp với nội dung website FTAC và cũng không phải thứ mà đa số người quan tâm. Tôi chỉ viết đơn thuần là vì có cảm hứng viết và chủ yếu là viết cho chính mình. FTAC là một sản phẩm tinh thần của tôi, cũng là nơi tôi hoạt động nên tôi chọn gửi lên để cho vui. Tuy nhiên nếu có ai đó hữu duyên có thể đọc, đồng cảm và ứng dụng được gì đó để giải tỏa bớt các áp lực trong cuộc sống thì tôi cũng rất vui.

Nếu muốn đọc hay tư vấn về luật thuế xin qua menu khác hoặc nhắn vào Hotline tôi sẽ hỗ trợ trong khả năng của mình.

CÁC MỐI QUAN HỆ 

Một bậc thầy tâm linh nỗi tiếng từng chỉ ra một sự thật rất sâu sắc với đại ý là: khi con người chưa dám đối diện và chấp nhận nỗi sợ cô độc trong chính mình, thì dù có bao nhiêu mối quan hệ đi nữa, họ vẫn không có một mối quan hệ đích thực nào. Dù đó là vợ chồng, người yêu, bạn bè hay đồng nghiệp. Chỉ có một cách duy nhất để vượt qua nỗi sợ này là quan sát và chấp nhận thay vì trốn tránh nó.

Nỗi sợ này phát sinh khi ta cho mình là một thực thể độc lập với toàn bộ đời sống, vì vậy ta rất sợ cô độc, sợ bị hủy hoại. Khi ta chưa chịu nhìn thẳng vào bản chất của nỗi sợ sâu thẳm bên trong, ta sẽ luôn dùng con người và các mối quan hệ như phương tiện để khỏa lấp và trốn tránh nỗi sợ đó. Khi ta mạo danh quan hệ để tìm kiếm dù chỉ một chút an tâm, thì thực chất ta đang sử dụng đối phương cho nhu cầu của chính mình. Và đó không phải là một mối quan hệ thực sự.

Quan sát kỹ, ta sẽ thấy rằng phần lớn các mối quan hệ trong đời đều vận hành theo cơ chế này. Con người đến với nhau để tìm sự an tâm, để bù đắp một thiếu hụt nào đó. Vợ chồng tìm sự an tâm nơi nhau. Cha mẹ có con để tự hào và để nương cậy. Con cái xem cha mẹ như nguồn chu cấp. Trong quan hệ nam nữ, cả hai đều đang tìm kiếm một “nguồn”: người nữ tìm chỗ dựa và sự quan tâm, người nam tìm sự tự hào và thỏa mãn cảm xúc, kể cả thể xác. Khi một trong hai bên không còn đáp ứng được vai trò đó, quan hệ chấm dứt.

Đó không phải là quan hệ đích thực.

Quan hệ đích thực chỉ phát sinh khi con người thôi sử dụng nhau cho bất kỳ nhu cầu nào, dù là vi tế nhất. Không dùng người khác để tìm kiếm an tâm, để tự hào, hay để thỏa mãn. Khi đó, mỗi người hoàn toàn tự do và độc lập trong mối quan hệ. Và chính từ sự độc lập đó, sự quan tâm và nâng đỡ đích thực mới có thể xuất hiện.

Để đạt tới điều này, con người cần quan sát thật rõ nỗi sợ cô độc trong chính mình. Nỗi sợ này là một khuôn mẫu rất sâu, chi phối hầu hết hành vi và mối quan hệ của ta. Chỉ cần để ý, ta sẽ thấy: bất cứ khi nào ta tìm kiếm cảm giác an tâm nơi người khác, dù rất nhỏ, thì khuôn mẫu đó đang vận hành. Ta có thể gọi đó là đồng đội, bạn bè hay bất cứ tên gọi nào khác, nhưng nếu sự hiện diện của họ khiến ta cảm thấy an tâm hơn, thì đó vẫn chưa phải là quan hệ đích thực. Cảm giác an toàn khi đi trong vòng tay người khác đôi khi chỉ là ảo ảnh. Vì mọi thử thách, suy cho cùng, rồi ta vẫn phải tự mình bước qua. Nếu né lần này, đời sẽ gửi lần khác, cho đến khi ta nhận ra và can đảm đối diện, không còn dựa dẫm, ta mới thật sự vượt qua.

Con người cần tự xử lý nỗi sợ của chính mình bằng cách đối diện với nó không trốn tránh. Khi ta chủ động quan sát nỗi sợ hãi, chấp nhận nó mà không tìm cách trốn tránh bằng bất cứ phương tiện nào, thì nỗi sợ hãi ấy sẽ dần chấm dứt. Khi đó ta mới có thể bước ra và thiết lập những mối quan hệ thực sự. Trong quan hệ đích thực sẽ không có sợ hãi chia ly, không có tính toán thiệt hơn, bởi vì ta không còn muốn tìm kiếm gì từ đó nữa. Đó chỉ là sự gặp gỡ và chia sẻ rất tự nhiên giữa hai thực thể độc lập.

Quan sát đủ sâu, ta sẽ thấy những khuôn mẫu quan hệ sinh ra từ thiếu thốn và sợ hãi vẫn đang âm thầm chi phối gần như mọi kết nối, kể cả nơi công sở. Người lao động tìm đến công ty như một điểm tựa an toàn cho đời sống, nhiều hơn là một không gian để tự do cống hiến trong cảm hứng tự thân. Ngược lại, doanh nghiệp cũng nhìn con người qua lăng kính hiệu suất và lợi ích, hơn là một sinh thể cần được nuôi dưỡng và phát triển trọn vẹn. Khi cả hai gặp nhau trong tâm thế phòng thủ và trao đổi điều kiện, sự nâng đỡ thực sự khó có cơ hội hình thành.

Những kiểu quan hệ được xây dựng trên nền tảng thiếu thốn và lo sợ tất yếu tạo ra áp lực và ràng buộc cho cả hai phía. Người lao động, vì sợ mất việc và mất nguồn thu nhập, thường làm việc trong trạng thái căng thẳng, dè dặt trước những kỳ vọng của người chủ, hơn là trong sự sáng tạo và cảm hứng. Ở chiều ngược lại, người chủ cũng lo rằng sự trao đổi không được đáp lại tương xứng, sợ tổn thất về tiền bạc và lợi ích, nên tìm cách gia tăng kiểm soát, siết chặt và khai thác tối đa công sức của người lao động.

Trong vòng xoay ấy, cả hai bên đều đánh mất tự do. Người chủ, nhìn cho kỹ, cũng không nhẹ nhõm hay tự do hơn người lao động, vì luôn phải toan tính, lo sợ và kiểm soát. Khi đến với nhau trong trạng thái thiếu thốn và sợ hãi, họ vô thức nhìn nhau như những nguồn thỏa mãn mục đích riêng, thay vì như những mảnh ghép độc lập trong một hệ thống chung. Vì thế, thay vì tự giác thực hiện chức năng của mình và nâng đỡ bên còn lại hoàn thành vai trò của họ để tối ưu hóa toàn bộ hệ thống, cả hai lại ra sức kiềm tỏa nhau nhằm đạt lợi ích riêng.

Chỉ khi cả hai phía nhận ra sai lầm này và bước ra khỏi nó, mối quan hệ mới trở nên đích thực. Trong một quan hệ đích thực, sự tương tác không hề bị hủy bỏ. Người vẫn đi làm, doanh nghiệp vẫn vận hành. Nhưng khi ấy, đó là hai thực thể độc lập biết hỗ trợ lẫn nhau. Người lao động tự giác làm việc với trách nhiệm và cảm hứng, vừa đóng góp cho hệ thống, vừa phát huy năng lực của chính mình. Chủ doanh nghiệp thực hiện đúng chức năng: tạo cơ hội, quản lý và phân phối dòng tiền một cách hợp lý, sòng phẳng và kịp thời, chỉ nhận về phần thực sự chính đáng. Khi đó, dòng tiền không còn là tài sản riêng để nắm giữ và kiểm soát, mà trở thành nguồn lực chung của toàn bộ hệ thống.

Doanh nghiệp hiếm khi sụp đổ vì người lao động. Chúng đa phần sụp đổ vì lòng tham của những người điều hành. Khi người điều hành đánh đồng tài sản của hệ thống với tài sản cá nhân, dòng tiền không còn được quản trị mà bị chiếm dụng. Lợi nhuận từ những cuộc đầu tư bên ngoài được giữ lại cho riêng mình; thua lỗ thì được chuyển ngược về doanh nghiệp bằng cách cắt giảm thu nhập và phúc lợi của người lao động. Cơ chế ấy không phải sai lầm nhất thời, mà là biểu hiện của lòng tham được hợp thức hóa. Khi cái chung bị dùng để bảo vệ cái riêng, tổ chức bắt đầu rạn nứt từ bên trong. Và thay vì soi xét và kiểm soát lòng mình, người ta chọn đè nén, bòn rút người lao động.

Một doanh nghiệp không xem tiền là của riêng, sử dụng nguồn lực đúng chức năng, phân phối hợp lý, đào tạo và nâng đỡ con người, xây dựng môi trường dựa trên sự chân thành và tự giác — đó là một mối quan hệ đích thực. Trong mối quan hệ ấy, các bên đều tự do, và tổ chức không thể sụp đổ một cách vô nghĩa.

Quan hệ đích thực giống như mối liên kết giữa chân bàn và mặt bàn. Mỗi phần có chức năng riêng, độc lập, nhưng nâng đỡ nhau để tạo nên một chỉnh thể trọn vẹn – cái bàn. Không bên nào lệ thuộc bên nào; tất cả đều có giá trị ngang nhau trong hệ thống. Sự lệ thuộc chỉ là một khuôn mẫu sai lầm trong nhận thức. Khi quan hệ trở về đúng bản chất của nó, mỗi bên đều bình an và tự do.

                                                                                                                                                                                                                       VIỆT