Sinh – Lão – Bệnh – Tử không phải là các mốc tuổi đời, mà là một dòng vận hành liên tục. “Sinh” là sự hình thành, “Lão” là biến đổi, “Bệnh” là suy yếu, và “Tử” là kết thúc một tiến trình. Ngay khi hình thành, quá trình biến đổi đã bắt đầu, và mọi thứ từ đó không ngừng đi về phía suy hoại.
Ta thường không nhận ra “Sinh” và “Tử”, mà chỉ cảm nhận rõ “Lão” và “Bệnh” — những biến chuyển đang diễn ra từng ngày trong thân và tâm. Có người kéo dài được giai đoạn ổn định nên bệnh đến nhẹ và nhanh qua. Có người sớm rơi vào suy hoại và phải chịu bệnh tật kéo dài. Điều đó không hoàn toàn ngẫu nhiên, mà phần lớn chịu ảnh hưởng từ cách ta sống.
Sự thật là, khoảng thời gian trong cuộc đời mà chúng ta thực sự có thể hành động một cách chủ động rất ngắn ngủi. Trong những năm đầu đời, chúng ta sống phụ thuộc vì nhận thức chưa phát triển đầy đủ. Đến khi chúng ta có khả năng tự đưa ra quyết định, thời gian còn lại đã rất hạn chế. Tuy nhiên, chúng ta lại dễ lãng phí thời gian đó vào những việc tầm thường, quên mất rằng bệnh tật và tai ương có thể ập đến và quật ngã chúng ta bất cứ lúc nào.
Ai từng bệnh hay chấn thương nặng đều hiểu: khi đó ta chẳng khác nào một khối thịt đau đớn và bất lực. Nhưng trớ trêu là khi qua khỏi, ta lại nhanh chóng quên đi, tiếp tục ảo tưởng về sức mạnh của bản thân và cho rằng mình khó có thể gục ngã lần nữa. Ta lại tiếp tục hoang phí thời gian để lao theo những thứ phù phiếm.
Hiểu rõ quy luật này không phải để bi quan, mà để tỉnh táo. Để biết dùng quỹ thời gian ít ỏi của mình cho đúng chỗ — chuẩn bị cho giai đoạn khó khăn nhất của cuộc đời.
Một giai đoạn “Bệnh” nhẹ nhàng và một sự ra đi thanh thản không tự nhiên mà có; đó là kết quả của cả một đời đã sống — hoặc buông thả, chạy theo phù phiếm, hoặc tỉnh táo, chọn sống vì ý nghĩa và giá trị mang lại, thay vì chỉ vì tiền bạc và các lợi ích vị kỷ.
Nhiều người phải sống chung với bệnh tật rất lâu, chịu đựng những đau đớn rất trần ai trước khi nhắm mắt. Tiền bạc có thể mang lại chút tiện nghi, nhưng trong những lúc cả thân xác và tinh thần cùng kiệt quệ, những tiện nghi ấy trở nên rất nhỏ bé. Chúng có thể giúp người ở lại nhẹ lòng và thoải mái hơn, nhưng không thể chạm tới cốt lõi của nỗi đau mà người bệnh đang trải qua.
Cách tốt nhất để đối mặt với giai đoạn không thể tránh khỏi ấy là chọn sống một cuộc đời đầy ý nghĩa. Khi đó, những gì ta đã trao đi trong suốt cuộc đời sẽ thành dư âm nâng đỡ chính mình. Những năng lượng tốt lành tích tụ theo năm tháng sẽ quay trở lại giúp ta làm dịu bớt các nỗi đau và đi qua giai đoạn thương khó một cách nhẹ nhàng, êm ả hơn — không phải vì đời dễ hơn với ta, mà vì ta đã sống một cách trọn vẹn và đã chuẩn bị từ trước.
VIỆT
